Profielonderzoek van personen bij collectieve schuldenregeling

Jonathan De Boever, Bertel De Groote, Patricia Everaert en Stefaan Voet zoeken naar het profiel van de personen die tot een procedure van collectieve schuldenregeling zijn toegelaten en naar de belangrijkste determinanten van de schuldenlast van de personen in een collectieve schuldenlast. Deze bijdrage is verschenen in aflevering 2017/3 van het Tijdschrift voor Procesrecht en Bewijsrecht (P&B).

Gepubliceerd op 31-08-2017

justitie

Een korte blik op de cijfers van de Centrale voor Kredieten aan Particulieren bij de Nationale Bank van België leert dat overmatige schuldenlast een spijtige realiteit is. In de eerste 7 maanden van 2017 zijn 8.788 nieuwe aanvragen ingediend om te worden toegelaten tot de procedure. Er zijn 94.731 lopende procedures. De getallen mogen dan wel een licht dalende trend vertonen, het aantal collectieve schuldenregelingen duidt onmiskenbaar op de schuldenproblematiek als socio-economisch fenomeen.

Over de juridisch-technische vragen die in het kader van de collectieve schuldenregeling rijzen, is reeds veel inkt gevloeid. Minder aandacht daarentegen kreeg de maatschappelijke betekenis van de procedure. De auteurs kiezen dan ook voor een andere invalshoek dan de juridische analyse en zoekt in een staal van 'reële' dossiers naar het profiel van de personen die tot de procedure zijn toegelaten en de belangrijkste determinanten van de schuldenlast van de personen in een collectieve schuldenlast.  

Ook zijn de kenmerken onderzocht van de totale schuldenlast die zij via de samenloopprocedure wensen aan te zuiveren.

Daarnaast is ook gezocht naar de 'types' van schulden die sterkst vertegenwoordigd zijn in de totale schuldenlast van personen in de collectieve schuldenregeling.

Het onderzoek heeft betrekking op een zo recent mogelijke, en grote representatieve steekproef uit de dossiers bij de arbeidsrechtbank te Gent (afdeling Gent). Daarom is gekozen voor de in 2015 beëindigde procedures.  De samenwerking met de arbeidsrechtbank was een cruciale succesfactor voor deze bijdrage en illustreert de mogelijkheden aan maatschappelijk belangwekkend onderzoek waartoe de samenwerking met 'justitie' kan leiden. De dankbaarheid van de auteurs voor de medewerking spreekt dan ook voor zich.

De lezer die vertrouwd is met de collectieve schuldenregeling zal in het onderzoek, dat hopelijk op grotere schaal kan worden voortgezet, en de besluiten ervan wellicht in grote lijnen zijn eigen waarnemingen en intuïtie bevestigd zien. Niettemin bevestigt het onderzoek het belang aan een genuanceerde kijk en worden enkele mythes doorprikt.  

De auteurs van deze bijdrage zijn: Jonathan De Boever, Bertel De Groote, Patricia Everaert en Stefaan Voet

  525