Onderbezetting noopt Brusselse ondernemingsrechtbank tot drastische maatregelen

Uit De Juristenkrant nr. 383 van 13 februari 2019

In een persbericht van 5 februari kondigde de Nederlandstalige ondernemingsrechtbank in Brussel bij monde van voorzitter Gaby Van den Bossche aanzienlijke vertragingen aan, en het ambtshalve uitstel van geagendeerde pleitdata. Aan de basis ligt een ontoereikend magistratenkader dat bovendien door tal van omstandigheden slechts voor ongeveer de helft is ingevuld. Stafhouder Peter Callens ventileerde al zijn grote ongerustheid en het kabinet-Geens, waar men wijst op de weliswaar afnemende instroom van nieuwe zaken, geeft aan te zullen ijveren voor de prioritaire vervanging van twee recent gepromoveerde rechters.

Gepubliceerd op 14-02-2019

Bart Nelissen en Philip Vanstapel
hamer

Wie in de Nederlandstalige ondernemingsrechtbank Brussel een zaak hangende heeft of zulks van plan is, houdt er best rekening mee dat de voorziene pleitdatum ambtshalve met twee jaar wordt uitgesteld. Bovendien geldt voortaan een strikte voorrangsregeling tussen de verschillende kamers. Om het hoofd te helpen bieden aan die uitzonderlijke situatie vraagt de ondernemingsrechtbank zowel om begrip als om proactieve communicatie-inspanningen vanuit de balie. Een en ander vernam de Brusselse advocatuur via een newsflash waarmee stafhouder Peter Callens het persbericht verspreidde en van duiding voorzag.

Werklastmeting uit 2013

[...]

Het persbericht beschrijft hoe, naar aanleiding van de splitsing van het gerechtelijk arrondissement Brussel-Halle-Vilvoorde, consultancybureau KPMG in 2013 een werklastmeting uitvoerde waaruit behoefte bleek aan zestien magistraten (elf volgens een persbericht van het kabinet van de minister van Justitie, red). Daarop legde de wetgever het kader vast op elf rechters. Van die magistraten zijn er door allerlei omstandigheden - één rechter ging met pensioen, twee rechters zijn langdurig ziek en nog eens twee rechters vertrekken binnenkort naar het Marktenhof en het Antwerpse hof van beroep - momenteel nog slechts zeven magistraten beschikbaar en volgende maand daalt dat aantal naar zes. Het persbericht van het kabinet spreekt van een tijdelijk terugvallen naar acht magistraten maar dat aantal omvat de langdurig zieken die niet vervangen kunnen worden en dus in het kader worden geteld, en naar de gepensioneerde rechter wordt niet verwezen omdat natuurlijke afvloeiingen ten belope van tien procent van het wettelijk vastgelegde kader niet langer aanleiding geven tot nieuwe aanwervingen. Bovendien kreeg de ondernemingsrechtbank inmiddels een aantal exclusieve bevoegdheden toegewezen zoals octrooizaken, Europese merkenrechten, en vorderingen tot collectieve schadevergoeding.

[...]

'Valse hoop vermijden'

[...]

Stafhouder Peter Callens drukt namens de balie zijn grote ongerustheid uit over de gang van zaken, die hij kwalificeert als ‘een vorm van abdicatie vanwege de rechtsstaat’. Voor alternatieve geschillenbeslechting moet er uiteraard ruimte zijn, maar wanneer dat wordt ingegeven door een overheid die in gebreke blijft, is dat volgens zowel Callens als Van den Bossche een kwalijke zaak. ‘Het is spijtig dat we heden echter wél in deze situatie zijn aanbeland’, betreurt Van den Bossche. Zij meent dat de wet hoe dan ook voldoende ruimte laat voor ADR, zelfs bij zaken die onder de exclusieve bevoegdheid van de rechtbank vallen. Callens treedt haar bij: ‘Behalve in bepaalde materies zoals faillissement is het niet omdat de ondernemingsrechtbank binnen de bevoegdheidsverdeling in de rechterlijke orde exclusief bevoegd is, dat er geen alternatieve geschillenbeslechting meer mogelijk is.’

[...]

Concrete suggesties

Woordvoerster Sieghild Lacoere van het kabinet Justitie wijst op een persbericht waarin minister Geens de voorgaande verzuchtingen aandachtig bestudeert en ondertussen werd de situatie aangekaart in het zogenaamde vacatureoverleg dat de publicatie van nieuwe vacatures bespreekt. Dat overleg vindt periodiek plaats met respectievelijk het College van het openbaar ministerie en het College van hoven en rechtbanken: ‘Het spreekt voor zich dat het tijdelijk tekort in de Nederlandstalige ondernemingsrechtbank van Brussel zal worden voorgelegd en dat er een vervanging zal worden voorzien van de vertrekkers. De minister zal daarbij prioriteit vragen voor de invulling van minstens deze twee vacatures’, aldus de mededeling.

[...]

Zowel Van den Bossche als Callens doen elk nog een voorstel voor een interim-oplossing. ‘Er zou een systeem moeten bedacht worden waarbij langdurig afwezige magistraten kunnen vervangen worden. Het kan toch niet onmogelijk zijn om iets dergelijks uit te werken, waarbij een ‘pool’ van magistraten bestaat die kunnen inspringen waar het nodig is en die zo ervaring kunnen opdoen in verschillende rechtbanken’, klinkt het bij de magistrate die benadrukt dat het daarbij zou kunnen gaan om vrijwilligers die ervoor opteren of over jonge magistraten aan het einde van hun stage.

Voorzitster Van den Bossche kijkt daarnaast uit naar verdere samenwerking met de advocatuur: ‘In elk geval wil ik graag met de balie samenzitten om na te gaan of we samen iets kunnen uitwerken dat voor partijen beter zou zijn dan wat de rechtbank heden kan bieden.’

De Brusselse stafhouder ziet ten slotte brood in een nieuw alternatief voor de volgens hem erg tijdrovende gewone bodemprocedure.

[...]

  1026