Nationaal register voor gerechtsdeskundigen en een nationaal register voor vertalers, tolken en vertalers-tolken: praktische zaken

Kort voor de ontbinding in 2014 keurde het parlement een wet goed tot oprichting van een nationaal register voor gerechtsdeskundigen en een nationaal register voor vertalers, tolken en vertalers-tolken (verder aangeduid als vertalers-tolken). Deze wet van 10 april 2014 werd pas gepubliceerd in december 2014 en treedt in werking de eerste dag van de vierentwintigste maand volgend op de publicatie, dus op 1 december 2016. Hieronder leest u wat meer achtergrond en concrete uitleg bij de voorlopige oplossing voor deze registers.

Toon Lysens, erevoorzitter van de Rechtbank van Koophandel in Tongeren, en Luc Naudts, advocaat aan de balie van Hasselt

IndexDe wet is belangrijk omdat ze de titels van gerechtsdeskundige en beëdigd vertaler-tolk invoert. Bovendien zullen de magistraten en politiediensten op termijn enkel nog beroep mogen doen op deskundigen en vertalers-tolken ingeschreven in dit nationaal register.

Omdat de wet uitgaat van een databank, die eerst gevuld moet worden met gegevens en daarna publiek toegankelijk is, was de voorbereiding geen sinecure. De FOD Justitie koos uiteindelijk voor een trapsgewijze invoering. Hierbij werden een aantal belangrijke principes vooropgesteld. Het zijn de deskundigen en de vertalers-tolken zelf die het initiatief moeten nemen om ingeschreven te worden. Zij zullen hierbij moeten kiezen uit een gedetailleerde lijst van specialisaties voor de gerechtsdeskundigen en talen voor de vertalers-tolken. De reeds bestaande informele lijsten van de rechtbanken worden niet als basis gebruikt. De applicatie van inschrijving en consultatie werd volledig binnen de FOD Justitie ontwikkeld. Op termijn wordt het register geïntegreerd in de applicaties die door de verschillende rechtbanken worden gebruikt.


Bij wijze van overgang wordt gewerkt met een voorlopig register. Dit is belangrijk voor de deskundigen en de vertalers-tolken. De voorwaarden om opgenomen te worden in het nationaal register zijn vrij strikt. De kandidaat-deskundige moet over een diploma en vijf jaar ervaring beschikken. De vertaler-tolk moet een diploma of beroepservaring gedurende twee jaar voorleggen. Beiden moeten een juridische opleiding gevolgd hebben, erkend is door de minister van Justitie. Voor dit laatste punt zijn er nog geen uitvoeringsbesluiten. Bijgevolg kan niemand op dit ogenblik aan de voorwaarden voldoen.


Het zou jaren kunnen duren alvorens een voldoende kritische massa wordt bereikt. Hiermee bedoelt men dat er voldoende deskundige of vertalers-tolken per regio en per specialisatie beschikbaar zijn om een werkelijke keuze te waarborgen. Daarom besliste de administratie een voorlopig register te openen. De wettelijke basis hiervan ligt in de overgangsbepalingen. De gerechtsdeskundigen en de vertalers-tolken die actief waren voor 1 december 2016 mogen gedurende vijf jaar hun activiteiten voortzetten. Anderzijds kunnen de magistraten zonder problemen deze deskundigen en vertalers-tolken nog aanstellen omdat op dit ogenblik nog niemand beschikbaar is in het register.


Het voorlopig register heeft als groot voordeel dat op korte tijd een inventaris wordt opgemaakt van alle deskundigen en vertalers-tolken die actief zijn op datum van de inwerkingtreding van de wet. Zij kunnen inschrijven via een applicatie van e-Deposit. Na het aanmaken van een profiel als deskundige of vertaler of tolk (de twee laatste hebben een apart profiel) , kunnen zij zich inschrijven in het voorlopig register. Hiervoor volstaat een CV, een foto en het bewijs van vroegere aanstellingen. Voor meer informatie kan men terecht op de website van de FOD Justitie.


Het voorlopig register zal toegankelijk zijn voor de gebruikers (magistraten, politiediensten en andere overheden) en voor het grote publiek zodra er voldoende deskundigen en vertalers-tolken zijn ingeschreven.


Het gaat vanzelfsprekend om een voorlopige oplossing. De minister van Justitie heeft een ontwerp ingediend om een aantal bepalingen van de wet van 10 april 2014 te wijzigen en aan te vullen. De wetswijziging wordt verwacht begin 2017 waarna ook de uitvoeringsbesluiten kunnen gepubliceerd worden. Daarna kan de inschrijving in het definitief register beginnen. Hiervoor zijn de voorwaarden strikter. De kandidaat-deskundige moet een diploma voorleggen, de nodige ervaring hebben in zijn vakgebied en een bewijs van een erkende juridische opleiding voorleggen. Voor de vertalers-tolken kan ervaring volstaan omdat zij niet altijd over een specifiek diploma beschikken Wel moeten zij altijd een erkende juridische opleiding volgen.

Bron: Wet van 10 april 2014 tot wijziging van verschillende bepalingen met het oog op de oprichting van een nationaal register voor gerechtsdeskundigen en tot oprichting van een nationaal register voor beëdigd vertalers, tolken en vertalers-tolken, B.S. 19 december 2014.


Gepubliceerd op 16-12-2016

  890