Invordering van onbetwiste geldschulden

Joke de Paepe onderwerpt de procedure voor de invordering van onbetwiste geldschulden (IOS) aan een kritische analyse. Kan IOS al zijn ambitieuze doelstellingen waarmaken? Ze bestudeert de voor- en nadelen van IOS ten opzichte van de klassieke invordering van geldschulden. U leest hier een korte samenvatting van de belangrijkste zaken die zij in dit boek behandelt.

Gepubliceerd op 24-07-2019

Het valt niet te ontkennen dat ondernemingen regelmatig worden geconfronteerd met achterstallige facturen. Vaak gaat het om wanbetalers waarbij er geen betwisting bestaat over de factuur.

Vòòr Potpourri-I zat er voor de ondernemer-schuldeiser (na minnelijke invorderingspogingen) uiteindelijk vaak niets anders op dan via gerechtelijke weg in te vorderen en dus tot dagvaarding van de schuldenaar over te gaan.

Met Potpourri-I werd echter een nieuwe buitengerechtelijke invorderingsprocedure (afkorting IOS-procedure) ingevoerd. Het toepassingsgebied is beperkt tot het invorderen van onbetwiste geldschulden tussen professionelen in hun professionele rechtsverkeer. IOS vormt een alternatief voor de klassieke gerechtelijke invordering.

Deze nieuwe IOS-procedure werd weliswaar met gemengde gevoelens onthaald. Bij het invorderen van achterstallige facturen zijn namelijk verschillende rechtspractici betrokken (gerechtsdeurwaarders, advocaten en rechters), elk met hun eigen belangen. De praktijkervaringen (en het verdienmodel) van elk van deze beroepsgroepen worden onder de loep genomen.

De doelstellingen van IOS waren ambitieus. IOS zou zorgen voor een snellere en goedkopere invordering van onbetwiste geldschulden. Het staat vast dat IOS goedkoper is dan de klassieke gerechtelijke invordering (voornamelijk dankzij het niet hoeven betalen van een rechtsplegingsvergoeding). De verrassende winnaar in dit verhaal is dan ook de schuldenaar. De schuldeiser moet genoegen nemen met een iets snellere invordering in ruil voor minder financiële baten. De grote verliezers zijn de advocaten die door de komst van IOS een bron van inkomsten zien verdwijnen.

IOS is in werking getreden op 2 juli 2016 en de eerste bevindingen zijn positief. Ondernemingen hebben hun weg naar IOS gevonden en de ondernemingsrechtbanken worden ontlast. Cijfers bevestigen bovendien dat schuldenaren in een IOS-procedure sneller tot betaling overgaan. Slechts in iets meer dan de helft van de dossiers (56%) dient namelijk een pv van niet-betwisting worden opgemaakt.

Maar alles kan beter. Op basis van een vergelijking van IOS met de klassieke gerechtelijke procedure worden enkele aanbevelingen voor het bijstellen van de regelgeving geformuleerd. Ondanks het relatief lage aantal betwistingen staat bijvoorbeeld de deur voor dilatoire vertragingsmaneuvers van de schuldenaar nog steeds open. Dit weerhoudt advocaten ervan om voor IOS te kiezen.

Er gaan nog steeds stemmen op om het buitengerechtelijke invorderingsinstrument uit te breiden voor invorderingen tussen ondernemers en consumenten. Grote voorstanders hiervan zijn o.a. de Nationale Kamer voor de Gerechtsdeurwaarders, Unizo en het Verbond der Ondernemingen. Het zonder meer kopiëren van de bestaande IOS in een b2c-context valt echter niet te rijmen met de regels van de consumentenbescherming en de rechtspraak van het Hof van Justitie. Zelfs in een context van een routinezaak als het invorderen van onbetwiste geldschulden dient een rechter een ambtshalve controle uit te voeren op oneerlijke bedingen.

Naast voormelde kritische evaluatie worden de diverse stappen van IOS en de toepassingsvoorwaarden beschreven. Daarnaast werd rechtspraak geanalyseerd van zowel verscheidene ondernemingsrechtbanken als de hoogste rechtscolleges van België.

Bestel dit boek

  

De auteur

de-paepe-joke

Joke de Paepe is advocaat. Met deze publicatie won ze de studentenprijs van de Orde van Vlaamse Balies 2018 voor de beste masterproef over de advocatuur of de organisatie en werking van justitie.

 

 

  674