Bevorderen van alternatieve geschillenoplossing door rechter

Door een wet van 18 juni 2018 moeten rechters vaker alternatieve geschillenoplossing bevorderen. Maar hoe kunnen zij dat op een passende wijze doen? Eric Lancksweerdt bespreekt nieuwe trends, praktische werkwijzen en de vereiste menselijke kwaliteiten. Zijn bijdrage verscheen op 10 april 2019 in aflevering 400 van het Nieuw Juridisch Weekblad (NjW).

 

Gepubliceerd op 10-04-2019

geschil

Eric Lancksweerdt onderzoekt hoe rechters alternatieve geschillenoplossing op een passende wijze kunnen bevorderen. Zij kunnen hiertoe drie sporen tegelijk bewandelen:

  1. evenwichtig inspelen op nieuwe trends in de rechtspraktijk;
  2. via praktische methodes goed (laten) inschatten welk oplossingstraject het beste is;
  3. handelen vanuit menselijke kwaliteiten.

Een nieuwe wet ter bevordering van alternatieve geschillenoplossing

Door een nieuwe wet van 18 juni 2018 wil de wetgever alternatieve geschillenoplossing (ADR) sterk bevorderen. Rechters zijn verplicht de rechtszoekende te informeren over ADR en deze te bevorderen waar mogelijk. Zij kunnen onder bepaalde voorwaarden een partij zelfs dwingen om een bemiddeling te proberen.

De wet bevat tal van open normen. Het zal voor een stuk van de keuze van de rechter afhangen of ADR daadwerkelijk wordt bevorderd.

De wet stimuleert de rechter om in te spelen op de beleidsmatige verwachting om werk te maken van ADR.

De rechter zal beter in kunnen spelen op een nieuwe trends. Van geschilbeslechting naar conflictoplossing op maat. Van de strijd om het eigen gelijk naar samenwerking en het sparen van de onderlinge relatie. Van een strikt juridische benadering naar een aanpak waarin het welzijn van mensen voorop staat. Van abstracte rechtstoepassing naar rechtspraak op grond van de omstandigheden van het geval.

Passende werkmethodes

Om de nieuwe wet optimaal te laten werken zijn passende werkmethodes nodig, goede praktijken. Rechters kunnen zelf met de rechtzoekenden in gesprek gaan. Zij kunnen dit ook overlaten aan anderen, bijvoorbeeld trajectbemiddelaars.

Al hebben rechters de opdracht ADR te stimuleren, zij mogen de partijen niet te sterk onder druk zetten

De uitdaging is vooral te komen tot aangepaste geschiloplossing. De kernvraag is steeds: wat hebben deze partijen in deze specifieke zaak nodig?

Menselijke kwaliteiten

Ten slotte moeten rechters hun menselijke kwaliteiten inzetten om ADR passend te bevorderen: praktische wijsheid, aanwezigheid, rechtvaardigheid, matigheid, moed en menselijkheid.

Inspelen op nieuwe trends, inzetten van goede praktijken en handelen vanuit menselijke kwaliteiten kan ertoe bijdragen dat het door de wetgever beoogde doel – ADR bevorderen het best wordt bereikt.

De auteurs

Eric Lancksweerdt is hoofddocent (UHasselt) en praktijkassistent (UAntwerpen).

LANCKSWEERDT Eric
Eric Lancksweerdt
  202