Rechtstreekse aanspraak in de onderovereenkomst

GillisRenate2Renate Gillis schreef een boek met als titel 'De rechtstreekse aanspraak in de onderovereenkomst - Plaatsvervanging, onderlastgeving en onderaanneming'. Dit boek is verschijnt binnenkort in de reeks 'Recht en Praktijk'. Het voorwoord is geschreven door prof. dr. Nicolas Carette. Dit voorwoord leest u hieronder.

Voorwoord

Voor u ligt het boek 'De rechtstreekse aanspraak in de onderovereenkomst', van de hand van Renate Gillis, thans advocate aan de Balie te Antwerpen.

Voortbouwend op het onderzoek verricht in het raam van haar masterthesis aan de KULeuven, onderzoekt de auteur aspecten van onderovereenkomsten bij lastgeving en aanneming.

Het grote praktische belang van deze problematiek behoeft weinig toelichting. Doorgaans om praktische/pragmatische redenen of om reden van (toenemende) specialisatie komt het veelvuldig voor dat de initiële lasthebber of aannemer niet zelf zijn contractuele verbintenissen uitvoert, maar tussenpersonen inschakelt. Denk aan een bejaard persoon die aan een vertrouweling een algemene volmacht geeft, waarbij die laatste voor technische aangelegenheden zelf een beroep doet op specialisten (bijvoorbeeld fiscalisten, makelaars). Het belang van onderaanneming blijkt alleen al uit de talrijke toepassingen in het bouwrecht. Op heel wat bouwwerven zijn onderaannemers zelfs in overtal.

Ook wetenschappelijk biedt deze materie een pittige uitdaging. Mede door de gewijzigde context, waarbij de professionalisering de bovenhand haalt op de traditionele kosteloosheid en de vertrouwensband tussen de partijen, en het uiterst summiere karakter van 1994 BW, is haast alles aan de plaatsvervanging bij lastgeving betwist. Zowel over de toelaatbaarheid daarvan als over de gevolgen bestaat er discussie. Zelfs over het begrip zelf. En waagt men zich aan de problematiek van mogelijke aanspraken tussen actoren die niet rechtstreeks met elkaar in een contractueel verband staan, met andere woorden die ‘derden’ zijn tegenover elkaar, dan is het pas echt feest. Wij verlaten dan immers de comfortzone van de bilaterale standaardsituatie tussen contractpartijen.

BPR_PBI14077-1Renate Gillis behandelt in dit werk op systematische wijze tal van vragen, waarbij de auteur een duidelijk overzicht geeft van de strekkingen in de rechtspraak en rechtsleer en consequent een eigen standpunt inneemt, met ook rechtsvergelijkende beschouwingen. Zij verdient daarvoor felicitaties.

In een eerste deel staat de plaatsvervanging bij lastgeving centraal. Nadat het begrip wordt afgelijnd, wordt de toelaatbaarheid van de plaatsvervanging onderzocht. Daarbij wordt aandacht besteed aan de mogelijke subhypothesen, zoals het feit dat de overeenkomst impliciet of expliciet bepalingen bevat met betrekking tot plaatsvervanging, evenals wanneer de overeenkomst daarover met geen woord rept. De auteur besluit daarbij tot een principiële mogelijkheid tot plaatsvervanging. Vervolgens komen de gevolgen van zowel een toegelaten als verboden plaatsvervanging aan bod, in het bijzonder de rechtspositie van de betrokken actoren en hun onderlinge verhoudingen (hoofdlastgever, hoofdlasthebber, plaatsvervanger en de derde met wie wordt gehandeld).

In een tweede deel bestudeert Renate Gillis de rechtstreekse aanspraken bij de plaatsvervanging bij lastgeving, in het ruimere kader van wettelijke en jurisprudentiële aanspraken tussen derden. Hier komt tevens de onderaanneming in het vizier. De auteur gaat daarbij uitgebreid in op de heikele vraag of de wettelijke rechtstreekse vordering van de onbetaalde onderaannemer tegen de bouwheer een (niet uitdrukkelijk wettelijk voorziene) pendant heeft. Aangezien deze vraag enkele jaren geleden mijn bijzondere aandacht kreeg, kan ik uit eerste hand getuigen hoezeer het onderzoek van die vraag, naast levensvreugde, heel wat kopzorgen bezorgt.

Onderovereenkomsten bij lastgeving en aanneming kennen zo’n verspreide toepassing dat haast elk jurist daarmee te maken krijgt. Dit boek zal dan ook even zovele juristen kunnen boeien en hen een handig werkinstrument bieden, met – onderbouwde – antwoorden op vele vragen.


De auteur is advocaat.

Bron: Renate GILLIS, De rechtstreekse aanspraak in de onderovereenkomst - Plaatsvervanging, onderlastgeving en onderaanneming, Mechelen, Kluwer, 2014.

Bestel hier alvast uw exemplaar.

Op Jura vindt u meer rechtsleer over plaatsvervanging, onderlastgeving en onderaanneming.



Gepubliceerd op 21-05-2014

  359