‘Overregulering doodt de ethiek’ - gesprek met Alain Laurent Verbeke

Een van de grote werven van de minister van Justitie in deze legislatuur is de hervorming van het verouderde en onoverzichtelijke burgerlijk wetboek. Momenteel zitten een aantal werkgroepen daarover samen, onder het voorzitterschap van de minister. Alain Laurent Verbeke, advocaat en gewoon hoogleraar aan de KU Leuven, maakt deel uit van de werkgroep erfrecht en huwelijksvermogensrecht, die wellicht in 2016 een voorontwerp van wet zal voorleggen. Verbeke zou graag zien dat bij de hervorming van het hele burgerlijk wetboek bemiddeling een veel centralere rol toebedeeld krijgt, en de toegang tot de rechter moeilijker wordt: ‘Je moet eerst tonen dat je bereid bent om zelf naar een oplossing te zoeken. De toegang tot de rechter moet je verdienen.’


Ruth Boone


Dit is een fragment uit De Juristenkrant. Het volledige interview kunt u daar lezen of via Jura. 


AlainLaurentVerbeke[…]


‘Ik raak er meer en meer van overtuigd dat regels het soms overnemen van mensen. Door te veel regulering is er geen ethiek meer, de individuele verantwoordelijkheid van mensen verdwijnt. De regel wordt het ethisch maximum, terwijl ik vind dat de regel net een ethisch minimum zou moeten zijn. Ik pleit voor dwingende regels als ethisch minimum. (...) De regels bovenop dat ethisch minimum kunnen dan gerust wat minder in detail gaan: een soort van  semi-open norm die het kader schept waarbinnen mensen hun verantwoordelijkheid moeten nemen. De regel mag niet het ethisch maximum zijn.'


[...]

'Als er een geschil is, moet men naar de rechter kunnen stappen. Maar die ongebreidelde toegang tot de rechter moet mijns inziens wel aan banden worden gelegd. We moeten veel creatiever worden in het oplossen van conflicten. Bijvoorbeeld eerst verplicht inzetten op bemiddeling, aantonen dat je ernstig hebt geprobeerd om het geschil in der minne op te lossen, alvorens je naar de rechter kan stappen.' 


[...]

De reflex van advocaten is er nochtans ook nog vaak een van naar de rechter stappen.
‘De advocatuur speelt inderdaad al te vaak een negatieve rol in de manier van omgaan met conflicten. Ze procedeert vaak ook uit eigenbelang, en dat is meestal niet in het belang van de cliënt, al zijn er uiteraard uitzonderingen. Ik ben vaak gechoqueerd als ik zie hoe onder andere vechtscheidingen en lang aanslepende erfenisconflicten gevoerd worden.’

[…]

Advocaten moeten dus nog veel meer oog hebben voor die psychologische aspecten?
‘Eigenlijk is het ondenkbaar dat er geen opleiding communicatie in de rechtenopleiding is. Gelukkig hebben we in Leuven bij de BAMA-hervorming het vak rechtspsychologie kunnen behouden. We moeten in de opleiding veel meer inzetten op dat soort skills, maar ook op een mentaliteitswijziging naar meer empathie en luisterbereidheid. Enkel op die manier kun je de maatschappij van richting doen veranderen.’

[…]

Dit is een fragment uit De Juristenkrant. Het volledige interview kunt u daar lezen of via Jura.

Gepubliceerd op 26-11-2015

  174