Onbemande luchtvaartuigen

Wouter VerheyenWouter Verheyen wijdde een bijdrage aan de huidige regelgeving over onbemande luchtvaartuigen of drones. Hij onderzoekt of de huidige reglementering het aankomende koninklijk besluit kan beïnvloeden. Zijn bijdrage verscheen in het Nieuw Juridisch Weekblad (NjW) van 13 mei 2015 (afl. 322). Hierna vindt u een samenvatting van deze bijdrage.

Onbemande luchtvaartuigen of drones zijn innovatief en een specifiek juridisch kader ontbreekt tot op heden. Een probleem dat in de weg staat aan de vlotte totstandkoming van wetgeving is dat er verschillende belangen soms lijnrecht tegenover elkaar staan. Terwijl sectoractoren de mogelijke economische winsten benadrukken, wijzen tegenstanders naar de veiligheidsrisico’s en mogelijke gevolgen voor de privacy. Verschillende kernvragen omtrent het gebruik van onbemande luchtvaartuigen zijn echter al onderworpen aan internationale, Europese of nationale regelgeving. In deze bijdrage wordt onderzocht welke beperkingen deze bestaande regels opwerpen voor het professioneel gebruik van algemene luchtvaartuigen en of die regels ook de regelgevende ruimte voor het aankomende KB kunnen beïnvloeden.

Veiligheidsrisico’s bij onbemande luchtvaart
Een eerste taak van het wetgevend kader is vanzelfsprekend om veiligheidsrisico’s zoveel mogelijk te beperken. Dat kan door vereisten op te leggen aan het vlieggebied, de technische eigenschappen van het luchtvaartuig en de piloot. Anderzijds kan ook de aansprakelijkheidsregeling preventief werken. Terwijl een streng aansprakelijkheidsregime kan leiden tot meer zorgvuldigheid bij de gebruikers, kan een zeer beperkte aansprakelijkheid net aanleiding geven tot moral hazards. Tot slot speelt bij het beheersen van veiligheidsrisico’s ook verzekering een belangrijke rol: verzekering kan preventief werken doordat schadegevallen de premie kunnen beïnvloeden, maar ook curatief wanneer er toch een schadegeval plaats vindt. Terwijl de vergunningsaspecten nog niet geregeld zijn, bestaat er voor de andere aspecten al een uitgebreid internationaal en supranationaal kader:

  • Het verdrag van Rome van 1952 beperkt de aansprakelijkheid voor grondschade tot ongeveer 30.000,- euro;
  • Het verdrag van Montreal van 1999 beperkt de aansprakelijkheid voor schade aan vervoerde goederen of nuttige ladingen tot ongeveer 22,- euro per kilo;
  • Verordening nr. 2004/785 legt een verplichte verzekering op van 750.000,- euro.


Terwijl de verplichte verzekering in de regel zeker een voldoende risicodekking zal inhouden, geeft het aansprakelijkheidsregime wel degelijk aanleiding tot moral hazards: wanneer een drone neerstort op een persoon die daardoor blijvend invalide wordt, is de aansprakelijkheid beperkt tot 30.000,- euro en bij vervoer voor filmopdrachten zal beschadiging van een camera die vaak vele duizenden euro’s kost, resulteren in een aansprakelijkheid van misschien 50,- euro.

Privacy-risico’s bij onbemande luchtvaart
Bij het gebruik van onbemande luchtvaartuigen voor filmopnames of fotografie spelen privacybelangen een rol: onbemande luchtvaartuigen hebben immers een veel groter mogelijk bereik dan grondcamera’s en kunnen dus een zeer grotere inbreuk vormen op het privéleven. Een analyse van het wettelijk kader leert echter dat waar tegenstanders van onbemande luchtvaartuigen zich vaak beroepen op deze privacy-aspecten, het gemeenrechtelijk kader reeds een zeer sterke bescherming vormt van de privacy en zelfs dermate sterke bescherming dat het gebruik van onbemande luchtvaartuigen voor bepaalde voorgenomen opdrachten zelfs onmogelijk zal zijn.

Conclusie
De grote focus van belangengroepen op het aankomende KB lijkt niet helemaal terecht: belangrijke aspecten zijn al geregeld en beperken de beleidsruimte van de minister zeer sterk. Sowieso dringt op (inter) nationaal vlak een onderzoek zich op naar de geschiktheid van het huidige juridisch kader voor onbemande luchtvaartuigen.




De auteur is docent Erasmus (Universiteit Rotterdam) en lector-onderzoeker (Odisee Hogeschool Brussel).

Bron: Wouter VERHEYEN, “Onbemande luchtvaartuigen. Vogelvrij of (nu al) gekooid?”, NjW 2015, afl. 322, 338-347.

De volledige tekst vindt u in het Nieuw Juridisch Weekblad (NjW). Klik hier voor meer informatie over het Nieuw Juridisch Weekblad (NjW), alsook voor de abonnementsvoorwaarden.

NjW kan ook gelezen worden op smartphone en tablet. Wie al een abonnement heeft op de papieren versie geniet van een voordeeltarief. Klik hier voor meer informatie over NjW mobiel.

>>> Als u nu een jaarabonnement neemt op NjW ontvangt u gratis het volledige artikel van Wouter Verheyen in pdf-formaat. Zend hiervoor een e-mail met vermelding van alle vereiste contactgegevens voor de levering en facturatie van uw abonnement naar: njw@wolterskluwer.be.

De website van NjW: www.e-njw.be

Op Jura vindt u meer rechtsleer over onbemande luchtvaartuigen.


Gepubliceerd op 13-05-2015

  84