Nieuw Kenniscentrum Data en Maatschappij: ‘Juridisch-ethisch kader ontwikkelen voor artificiële intelligentie’

Uit De Juristenkrant nr. 39 van 4 december 2019

Op 9 december wordt in Brussel het Kenniscentrum Data en Maatschappij boven de doopvont gehouden. Dat Centrum, dat onderdeel uitmaakt van het Vlaamse beleidsplan artificiële intelligentie, moet een belangrijke stem gaan vormen in het maatschappelijk debat rond AI. We spraken met Peggy Valcke en Jan De Bruyne van KU Leuven CiTiP, een van de drie onderzoeksgroepen die deelnemen aan het project.

Gepubliceerd op 10-12-2019

Ruth Boone

De bedoeling van het centrum is om op basis van onderzoek concrete juridische en ethische richtlijnen te ontwikkelen rond artificiële intelligentie. We gaan de internationale evoluties en onderzoeken vertalen naar een Vlaamse context.’ We, dat zijn het KU Leuven Centre for IP en IT Law, imec-VUB-SMIT, dat actief is rond beleids-, gebruikers- en zakelijke aspecten van digitale innovatie, en imec-UGent-MICT, een interdisciplinaire onderzoeksgroep rond media, innovatie en communicatie. ‘De bedoeling is dat het centrum ten dienste staat van de overheid, van innovatoren, van onderzoeksgroepen, en van het brede publiek. Nu ligt de focus vooral op AI, maar wie weet wat binnen vier of vijf jaar de trend zal zijn. Het centrum werkt daarom ruimer, namelijk over het beheer van data en het publiek ontsluiten ervan. Voorwaarde daarvoor is dat je voldoende goede data hebt.’

centre-for-it-ip-law-imec-12019
(c) Wouter Van Vaerenbergh

De ethische en juridische uitdagingen bij artificiële intelligentie zijn niet min. Zo is er de vraag naar de toepasselijkheid van het aansprakelijkheidsrecht. Jan De Bruyne: ‘Bij zelflerende systemen rijst bijvoorbeeld de vraag wanneer de beslissing genomen wordt. Andere vraag: is software een product? Daar is men nog altijd niet uit. Ook de vraag of en wanneer een AI-systeem gebrekkig is, is niet eenvoudig. Het Kenniscentrum wil dus nagaan of bestaande regelgeving aan de realiteit van AI is aangepast en indien nodig hervormingen voorstellen.’

Peggy Valcke: ‘De afgelopen jaren zijn er wel al een aantal initiatieven genomen om op die vragen te antwoorden. Er zijn nu een aantal reflectiedocumenten die ingaan op de vraag hoe we AI kunnen inzetten ten bate van de maatschappij. De high level expert group van de Europese Commissie werkte richtsnoeren uit voor een betrouwbare AI, en ook de Raad van Europa heeft zich over die vraag gebogen. Elke overheid en elk bedrijf is er mee bezig. Denk maar aan de nieuwe commissievoorzitter Ursula Von der Leyen, die gesteld heeft dat ze in haar eerste honderd dagen een wetgevend initiatief rond ethische aspecten van AI zal nemen. Elders heeft het al tot specifieke wetgeving geleid. Zo heeft California beslist om gezichtsherkenning te verbieden in zogenaamde ‘bodycams’ van de politie.’

  631