Legal tech: een verhaal vol ‘uitdagingen’ en vooral veel kansen

Gepubliceerd op 26-10-2018

Ruth Boone

Vorige week vrijdag had in Brussel het legal tech congres van de Orde van Vlaamse Balies plaats. Sprekers uit binnen- en buitenland lieten er hun licht schijnen op de uitdagingen waar advocaten voor staan, in een alsmaar sneller digitaliserende wereld. Belangrijke vaststelling: de combinatie van advocaten en machines hoeft geen of-of verhaal te zijn.

Het was Daniel Katz, Amerikaans rechtenprof en wetenschapper, die de eerste knuppel in het hoenderhok mocht gooien: de big four concultancykantoren stellen wereldwijd meer IT-specialisten te werk dan de grootste advocatenkantoren advocaten hebben. Bewijs dat zij in legal tech een grote markt zien, en dat ze volgens Katz daarom een grote concurrent voor de advocatuur zijn. Hij verwees daarbij naar een uitspraak van Richard Susskind: cliënten willen juridisch advies, ze willen niet per se een advocaat. Ook Silicon Valley ziet in legal tech, nochtans maar een klein deel van de markt, ‘a market worth going after’. Het is voor advocaten dan ook zaak om hun achterstand in te halen, te meer omdat dit niet langer een verhaal van alleen de Amerikaanse en Britse juridische markt is. Katz ziet vooral veel heil in de combinatie van juridische producten en juridische diensten. Daarbij moeten processen gestandaardiseerd en ‘geindustrialiseerd’ worden. Advocaten moeten hun processen verbeteren, meent Katz.

3

Wie schrik heeft van digitalisering en AI, kon hij wel enige geruststelling bieden: mensen EN machines zijn beter dan mensen OF machines. Met andere woorden, de juridische professional zal niet vervangen worden, maar zal digitalisering en AI in zijn werkprocessen moeten integreren.

Hij ziet vooral een grote rol weggelegd voor data driven artificial intelligence, via natural language processing en machine learning. Hij wees daarbij op een evidentie: advocaten ‘are already in the prediction business’, alleen gebruiken ze daar tot nog toe maar een bron voor: hun eigen kennis. AI en data-analyse kunnen een tweede bron worden.

Hij wees daarbij ook op de noodzaak voor advocatenkantoren om andere profielen aan te trekken, en hield een pleidooi voor een ander soort rechtenonderwijs.

Predictive Justice

Interessant in dat opzicht was de uiteenzetting van Nikolaos Aletras, docent gegevenswetenschappen aan de universiteit van Sheffield, die de HUDOC-database van het Europees Mensenrechtenhof gebruikte om een aantal voorspellingen te doen over de rechtspraak van het EHRM. Hij wees echter ook op andere voordelen van die data-analyse: een beter begrip van het rechterlijk beslissingsproces, en het pioritiseren van beslissingsprocessen.

De Franse professor Thierry Kirat wees er er dan weer op dat de accuraatheid van 60 à 70 procent die men momenteel haalt, eigenlijk te weinig is. De ‘voorspellende kracht’ van data-analyse botst dus nog op heel wat grenzen. OOK ethische: want wat met de eerlijkheid van algoritmes? In hoeverre zittten vooroordelen vervat in die algoritmes? En ook in de data kan er bias zitten, stelde bijvoorbeeld Aletras. Ook hij kwam tot de conclusie: ‘You cannot take the human out of the loop.’

  347