Hervorming rolrechten goedgekeurd in Commissie Financiën - OVB niet blij

De commissie Financiën keurde in eerste lezing het wetsontwerp tot hervorming van de rolrechten goed. De Ministers van Financiën en Justitie hebben naar een evenwichtige oplossing gezocht: er komen uniforme tarieven. 

De Orde van Vlaamse Balies van haar kant is bijzonder misnoegd dat de regering koste wat kost de griffierechten opnieuw wil verhogen en vreest dat burgers financieel afgeremd zullen worden om een rechtszaak aan te spannen, 'in het bijzonder voor personen die net niet of maar gedeeltelijk recht hebben op tweedelijnsbijstand'.

Gepubliceerd op 06-07-2017

griffie_img_2036

Bij de minister gaat men in tegen dat argument: 'Deze hervorming belemmert geenszins de toegang tot de rechter, maar heeft precies de bedoeling die veilig te stellen voor de toekomst. Om de toegang tot de rechter te verzekeren voor minderbegoeden werd de toegang tot tweedelijnsbijstand (pro deo) al hervormd. De inkomensgrenzen werden ook licht naar omhoog opgetrokken zodat er meer mensen toegang tot dat systeem hebben. Conflictoplossing moet niet noodzakelijk voor de rechter te gebeuren, daarom werkt de Minister van Justitie aan alternatieve methodes zoals de bemiddeling. Minister Geens benadrukt bovendien het voordeel van de rechtsbijstandverzekering dat de mensen die geen beroep kunnen doen op de tweedelijnsbijstand zou verzekeren tegen juridische geschillen. Volgens hetzelfde principe van een ziekteverzekering.'

 

Eerder dit jaar vernietigde het Grondwettelijk Hof delen van een vorige wet (Arrest nr. 13/2017 van 9 februari 2017) omdat het bedrag van de griffierechten zou afhangen van de waarde van de zaak. Het Hof klaagde toen aan dat de toegang tot justitie ernstig belemmerd zou worden. De regering wil dus met een nieuw wetsontwerp hiervoor een oplossing bieden. De nieuwe wet moet voor 31 augustus in voege treden.

 

Het wetsontwerp vereenvoudigt de tarievenlijst, maar tegelijkertijd houdt de regering vast aan de beoogde meerinkomsten, zo’n 20 euro miljoen.

 

Op dit moment hangen de griffierechten af van het bedrag van de zaak die je aanhangig wil maken. Dat zou naar 1 bedrag gaan. 

  • vredegerecht: van 40 euro naar 50 euro (voor een zaak over meer dan 2.500 euro: op dit moment nog 80 ipv 40 euro)
  • Rechtbank van eerste aanleg en handelsrechtbank: van 100 naar 165 euro, met permanente aanhangigheid voor familiezaken (voor een zaak van meer dan 25.000 euro op dit moment nog 200, 300 of 500 euro)
  • Hof van beroep: van 210 naar 400 euro (Vandaag is dat 210 euro als het een geschil betreft van minder dan 25.000 euro en 400, 600 tot 800 euro voor hogere bedragen)
  • Hof van Cassatie: van 375 naar 650 euro
  • arbeidsgeschillen en fiscale geschillen: volledig vrijgesteld van rolrecht

 

De rolrechten worden zo gealigneerd op de rolrechten in de ons omringende landen. 

 

Het voorstel in dit wetsontwerp keert terug naar een gelijkaardig systeem van rolrechten zoals van toepassing was vóór de invoering van de wet van 28 april 2015, waarbij de hoogte van de rolrechten in hoofdorde gekoppeld is aan het niveau van het gerecht waarbij het geding aanhangig wordt gemaakt. Dat was een eis van het Grondwettelijk Hof.

 

Toegang tot de rechter

De Orde van Vlaamse Balies wijst erop dat door de diverse potpourriwetten de beroepsmogelijkheden reeds zijn ingeperkt. Bovendien zijn er minder beroepsprocedures nodig, als de rechtspraak in eerste aanleg kwalitatief verbetert.

 

Volgens de OVB is er wel degelijk een gevaar dat de rechtzoekende afgeremd wordt om naar de rechter te stappen. Het Grondwettelijk Hof waarschuwde eerder dat een bijkomende verhoging van de gerechtskosten (andere dan btw) belangrijke gevolgen kan hebben voor de toegang tot justitie. Ook de Raad van State heeft in zijn advies aangeraden om beter rekening te houden met de impact voor personen die net niet of maar gedeeltelijk recht hebben op tweedelijnsbijstand. Dominique Matthys, voorzitter OVB: 'We hebben begrip voor het feit dat de minister van Justitie alternatieve geschillenbeslechting, zoals bemiddeling, wil aansporen. Tegelijkertijd is het voor ons essentieel dat die keuze niet uit financiële beweegredenen gemaakt wordt, maar dat die vrijwillig, bewust en weloverwogen is. De toegang tot justitie moet gegarandeerd blijven. De huidige tekst schiet daarin schromelijk tekort.'

 

Minister van Financiën Van Overtveldt heeft bij de voorbereiding van het wetsontwerp toegegeven dat dat nadelig is voor mindervermogenden, maar 'dat dat ondervangen wordt door het stelsel van rechtsbijstand'.

 

  594