‘Er komt een digitale tsunami op de juridische wereld af’

Uit De Juristenkrant nr. 416 van 21 oktober 2020

We wilden dit interview al langer brengen, want drie broers die samen een legal tech bedrijf oprichten is natuurlijk helemaal een kolfje naar de hand van De Juristenkrant. Helaas stak het coronavirus een stokje voor een interview in persoon. Zeven maanden later hebben we het interview alsnog via de computer gedaan, covid gaat voorlopig nergens heen – dus wij ook niet. Een gesprek zonder vriendschappelijke stompjes op de schouder, maar met verrijkende inzichten over coderen voor juristen, beslissingsbomen en hoe rechtspraak gedigitaliseerd kan worden.

[U leest een aantal quotes.]

Gepubliceerd op 22-10-2020

Annelien Keereman
Redacteur De Juristenkrant

Hoe komen drie broers op het idee om samen een bedrijf te beginnen? Als het drie juristen waren, hadden ze een advocatenkantoor opgericht. Maar de broers Aertgeerts zijn samen een iets bontere bende: Thomas is de advocaat en de oudste van de drie, Arnout is burgerlijk ingenieur en Ruben, de jongste, is fysicus.

Legal Tech is al een tijdje in opmars. Merken jullie een disruptie?

Thomas: ‘Er is vooral een gebrek aan durf/moed/creativiteit/kennis op het niveau van de beslissingsnemers. Dat zijn de grootste uitdagingen voor een hervorming. Dat overstijgt de advocatuur. Business opbouwen bij advocaten is moeilijk, want vaak moeten ze niet alleen hun manier van werken veranderen, maar ook hun business model. Bij een advocatenkantoor lijkt het op korte termijn alsof ze zichzelf in de voet schieten, want ze automatiseren een deel van hun taken, maar ondertussen wordt de markt vanonder opgegeten door andere spelers. 

broers-aeco-legal-5
vlnr: Arnout, Thomas en Ruben Aertgeerts (© Wouter Van Vaerenbergh)

Tegelijk blijven andere partijen meer vertrouwen behouden in advocaten, dus ad hoc advisering blijft belangrijk. De markt zal zich op termijn aanpassen aan dat nieuwe model. Nu zit je nog in de tussenfase waarop iedereen aan het zoeken is, en dat is natuurlijk wat moeilijker.’

Ruben: ‘Het is effectief zo, er komt een digitale tsunami op de juridische wereld af. Hetzelfde geldt trouwens voor veel andere sectoren zoals dokters of accountants. Twee opmerkingen daarover: ten eerste duurt zoiets typisch langer dan men denkt, dus er is nog tijd genoeg op voorwaarde dat men zich nu begint voor te bereiden. Ten tweede: het voordeel van zo’n technologische golf is dat mensen die het beroep uiteindelijk nog altijd uitoefenen, kunnen focussen op zaken die niet technisch opgelost kunnen worden. Een boekhouder denkt liever mee met de kmo die hij bijstaat over creatieve manieren om het business model te ondersteunen dan facturen in te boeken. Ook een advocaat denkt liever na over edge-gevallen. Het is aan de advocaten om die nieuwe technologie mondjesmaat en stelselmatig toe te laten. Er is nog tijd, maar ze moeten nu wel in gang schieten. Op het ogenblik dat de tsunami écht voor je deur staat, is het te laat uiteraard.’

Black box rechter

Moeten we op termijn vrezen voor een black box als rechter? Een eigenschap van artificiële intelligentie is net dat het een zelflerend systeem is, dus hoe kun je dan de controle behouden?

Ruben: ‘AI is een geweldige techniek, maar niet altijd de beste methode om een probleem op te lossen. Je kan AI gebruiken om verbanden te gaan zoeken op basis van bijvoorbeeld uitspraken. Maar in recht is dat vaak niet nodig. De verbanden zijn al duidelijk, het is namelijk de wetgeving zelf. En die wetgeving, die kennen we al. Dat is dus een fundamenteel verschil met vele andere problemen waar men wel AI gebruikt omdat men de verbanden nog niet ziet. (...)'

Thomas: ‘Er zit natuurlijk een heel scala tussen het ambachtelijk werk van een magistraat vandaag en een computerrechter. Allerlei zaken zijn mogelijk, het hoeft geen keuze te zijn tussen het ene of het andere. Wel is het duidelijk dat we moeten beginnen met de fundamenten aan te pakken van de werking van justitie vooraleer we zelfs maar beginnen te denken aan een computerrechter. We moeten als sector leren wandelen voor we beginnen lopen - en om het cru te stellen, moeten we misschien zelfs eerst leren kruipen. (...)'

Digitalisering rechtspraak

  1509