Breed pakket aan maatregelen over veiligheid en justitie

Op de thematische ministerraad over veiligheid en justitie werden 15 belangrijke voorstellen goedgekeurd die zullen leiden tot wetsontwerpen van minister van Justitie Koen Geens. Die voorstellen moeten bijdragen tot een betere werking van Justitie en tot de veiligheid van de bevolking. Daarnaast komt de regering met concrete maatregelen voor de slachtoffers van terreurdaden. Die maatregelen zijn een gevolg van de aanbevelingen van de onderzoekscommissie.

Hieronder geven we u een overzicht. De maatregelen vallen uiteen in vier thema's: Justitie verder hervormen, de strijd tegen terreur verderzetten, veiligheid versterken en maatregelen voor slachtoffers van terreur.

Hamer3I. Justitie verder hervormen

Algemene rechtsbijstandverzekering voor juridische geschillen
Er komt een fiscale stimulans voor wie een rechtsbijstandverzekering neemt; de dekking breidt  uit naar bijvoorbeeld echtscheiding en bouw; de plafonds van de minimumgarantie gaan omhoog en er komt een nomenclatuur voor advocaten. Die laatste geldt voor advocaten die bereid zijn aan de tarieven te werken die zijn overeengekomen binnen de rechtsbijstandverzekering. 'De middenklasse die niet in aanmerking komt voor het pro deo systeem dat de Staat organiseert, maar over onvoldoende middelen beschikt om deze onvoorzienbare juridische kosten op te vangen, is bij deze verzekering erg gebaat,' geeft de minister daarover mee.  
De Orde van Vlaamse Balies reageerde op dit voorstel. Gracy Saerens, bestuurder communicatie: 'Het grote voordeel van een rechtsbijstandsverzekering is dat je niet plots met onverwachte kosten, ook die van een advocaat, wordt geconfronteerd. Door de periodieke betaling van de premies worden de kosten immers gespreid in de tijd. Bijkomend voordeel is dat de toegang tot de rechtbank wordt vergemakkelijkt. Er zijn de laatste jaren alsmaar kosten bijgekomen zoals de btw, de stijging van de rechtsplegingsvergoedingen en de rolrechten. Die vormen een groot risico dat de rechtzoekende niet wil lopen. De rechtsbijstandsverzekering zorgt ervoor dat mensen die geen recht hebben op een pro-Deoadvocaat toch hun rechten kunnen laten gelden.' Tegelijk ontkent de OVB dat er een akkoord is over de conventionering van de ereloontarieven.

Zinvol straffen en maatschappij beveiligen

1. Maatschappij beveiligen voor personen die zeer zware feiten pleegden
Bij zware misdrijven zal de bodemrechter meteen een minimale periode van strafuitvoering kunnen uitspreken: bijvoorbeeld tot 2/3 van de straf, waar bij een niet-recidive de voorlopige invrijheidsstelling normaal na 1/3 kan tussenkomen. 


2.      Overbevolking gevangenissen terugdringen
Gezien het CPT (European Committee for Prevention of Torture) België er blijft op wijzen dat de detentieomstandigheden door de overbevolking in de gevangenissen niet door de beugel kan, gaat de Ministerraad akkoord met volgende maatregelen om de overbevolking terug te dringen.
De onmiddellijke aanhouding, een veiligheidsmaatregel, wordt beperkt door de strafdrempel te verhogen van 1 tot 3 jaar (met uitzondering voor de terroristische misdrijven en zedenmisdrijven).


Digitalisering voor optimale informatiedeling
Justitie gaat verder op de ingeslagen weg van digitalisering. Daarom zet de Minister in op 3 belangrijke projecten die een enorme vooruitgang betekenen om alle informatie die verspreid zitten bij verschillende partners te centraliseren. Voor de digitalisering van de strafrechtketen zal 8,8 miljoen euro geïnvesteerd worden.

  1. Databank elektronische pv’s van de politie
  2. Databank straf- en strafuitvoeringsregister: uitbreiding informatie strafregister
  3. Informatie over alle personen die in vrijheid gesteld worden gaat automatisch naar de politie


II. Strijd tegen terreur verderzetten


Financiering terrorisme aanpakken
Met het nieuwe voorstel worden ook moderne transactiemethodes en niet-gereglementeerde aanbieders, bijvoorbeeld betaalverkeer met vittuele munten zoals bitcoins en geldverzendingsdiensten, verplicht om bij onderzoek naar bepaalde misdrijven op vragen van het parket te antwoorden.

In het kader van de transparantie bij buitenlandse financiering van erediensten bleek de noodzaak ontstaan om de financiële transparantieregels voor vzw’s te verscherpen. Minister Geens heeft een voorstel ingediend die deze vzw’s verplicht, rekening houdend met de privacyregels, om een lijst aan te leggen met herkomst en grootte van giften, als die giften een bepaalde drempel overschrijden.

III. Veiligheid versterken

Burgerinfiltranten en spijtoptanten inschakelen
De ministerraad stemt in met de invoering van een nieuwe bijzondere opsporingsmethode ‘burgerinfiltratie’, in de strijd tegen de georganiseerde criminaliteit en het terrorisme, om een antwoord te bieden op de beperkingen van de informantenwerking en politionele infiltratie.  De burgerinfiltratie zal aan strikte voorwaarden, sterke waarborgen en een groot aantal sluitende controlemechanismen onderhevig zijn. Verder is er goedkeuring verleend aan een wettelijke regeling voor spijtoptanten.

Nieuwe bewakingsdienst bij de federale politie
Met de creatie van deze nieuwe directie bij de federale politie zal er een overheveling gebeuren van de taken en bevoegdheden van het Veiligheidskorps. Ook het personeel van het veiligheidskorps zal prioritair overgeheveld worden. Dit zal gefaseerd verlopen en start operationeel reeds in de loop van 2017 om op kruissnelheid te komen in 2018. De onderhandelingen met de vakbonden van de verschillende personeelscategorieën die betrokken zijn, werden reeds opgestart.
Het Veiligheidskorps zorgt onder meer voor de overbrenging van gevangenen naar hoven en rechtbanken (samen met lokale en federale politie) en voor de bewaking van Hoven en Rechtbanken. In deze nieuwe bewakingsdienst zullen ook militairen en inspecteurs bij de luchthaveninspectie worden ondergebracht. Dit federaal gestuurde orgaan zal kunnen rekenen op de opgebouwde kennis en zal efficiënter georganiseerd worden doordat er vanuit één commandolijn gewerkt zal worden. Dit gebeurt in samenwerking met Minister Jambon en Minister Vandeput.

Veroordeelde criminelen sneller repatriëren
In Zandvliet zullen 75 plaatsen (van de 150) worden voorbehouden voor een snellere repatriëring van veroordeelde illegalen. Door een optimale samenwerking tussen het gevangeniswezen en de dienst vreemdelingenzaken kunnen we overgaan tot snelle repatriëring.

Een veroordeelde met straffen boven de drie jaar kan alleen vrijgesteld worden na positieve beslissing van de strafuitvoeringsrechtbank. Personen met straffen boven de 3 jaar die geen vrijstelling bekomen van de strafuitvoeringsrechtbank of die niet vragen, zitten al hun straffen uit maar wel in ons land. Die 2 maanden was te kort voor organisatie en echte identificatie van de nationaliteit, dit is in de potpourri wetgeving uitgebreid naar 6 maanden. Dit heeft een positieve invloed op het terugsturen van illegale criminelen want ongeveer 40 % van die veroordeelden doet effectief strafeinde. Voor de veroordeelden met straffen tot 3 werd de regels in een omzendbrief aangepast en wordt 4 maanden voor de persoon kan vrijgesteld worden het dossier voorbereid met het oog op repatriëring.

Hardere aanpak en zwaardere straffen bij verkeersmisdrijven
Verkeersdelinquenten en –recidivisten zullen zwaarder worden aangepakt. Zo worden er zwaardere straffen ingevoerd bij vluchtmisdrijf, rijden onder invloed of zonder rijbewijs en rijden zonder verzekering. Daarnaast wordt de verjaringstermijn verlengd van één jaar naar twee of drie jaar. Minister Geens en Minister van Mobiliteit François Bellot werken hiervoor nauw samen.

Minnelijke schikking tussen handelaar en dader winkeldiefstal
Winkeliers dienen niet altijd een klacht in bij een winkeldiefstal. De regering wil daarom een systeem invoeren waar een minnelijke schikking op burgerlijk vlak tussen de winkelier en de dader wordt omkaderd, zoals in Nederland. Vertaald naar het Belgisch recht en de rechtspraktijk kunnen het openbaar ministerie, de politie en de zelfstandigenorganisatie een regeling (protocol) uitwerken. Het Belgische recht laat toe dat de winkelier en de dader een regeling tot schadevergoeding uitwerken bij dading.


IV. Maatregelen slachtoffers terreur

Commissie voor financiële hulp aan slachtoffers krijgt leiding in hulp aan terreurslachtoffers
De regering geeft het mandaat aan de commissie voor financiële hulp aan slachtoffers om een technische taskforce zo snel mogelijk te creëren en te leiden. De technische taskforce heeft als eerste opdracht oplossingen te vinden in individuele dossiers en de opdracht het enig loket en de referentiepersonen verder te operationaliseren zodat de coördinatie voor de slachtoffers verbeterd wordt en ze proactief ondersteund worden in het beheer van de gevolgen van de aanslag waarvan ze het slachtoffer zijn. Ook de gemeenschappen zullen daarin betrokken worden teneinde de nabijheid bij de slachtoffers te verzekeren. De aanbevelingen van de parlementaire onderzoekscommissie ‘terrorisme’ inzake slachtoffers worden ten spoedigste onderzocht op hun haalbaarheid en uitgewerkt. Prioriteit krijgen de aanbevelingen op het stuk van een uniek loket, concentratie van de medisch-juridische expertise, mogelijke vooruitbetaling door het slachtofferfonds aan de slachtoffers, en dit met subrogatie in rechten van het slachtoffer t.a.v. hun verzekeringsmaatschappij, alsook het uitwerken van een gelijkwaardig stelsel voor de niet-residerende slachtoffers. Daarnaast zal er ook prioritair een stelsel komen voor niet-residerende slachtoffers dat gelijkwaardig is aan dat van residerende slachtoffers. Ook het uitwerken van een systeem voor slachtoffers die niet in België verblijven wordt prioritair behandeld. Dit systeem zal gelijkwaardig zijn aan het systeem voor slachtoffers die in België verblijven.

Gepubliceerd op 15-05-2017

  76