Bemiddeling, potpourri en toekomstmuziek

Wendy HensenBij het aantreden van Koen Geens als minister van Justitie, stonden de verwachtingen omtrent de gerechtelijke hervormingen hooggespannen. Vanuit de bemiddelingspraktijk weerklonk een duidelijke vraag tot herevaluatie van de regelgeving rond bemiddeling. Het justitieplan stelde alvast tot doel om de doorverwijsfunctie naar alternatieve conflictoplossing te bevorderen. De potpourri’s volgden elkaar in sneltempo op. De vraag rijst welke maatregelen er reeds werden genomen met betrekking tot de bemiddeling en wat er in de nabije toekomst nog te verwachten valt. Is er ruimte voor verbetering?

Wendy Hensen onderzoekt in afl. 2016/4 van het Tijdschrift voor procesrecht en bewijsrecht (P&B) welke maatregelen er al werden genomen met betrekking tot de bemiddeling en wat er in de nabije toekomst nog te verwachten valt. Hierna vindt u een samenvatting van deze bijdrage.

Goede voornemens?

Er is nood aan een heldere beleidsstrategie omtrent het samenspel tussen justitie en alternatieve geschillenoplossing. Analyse van de huidige beleidsvoornemens toont echter aan dat vooralsnog niet de juiste accenten worden gelegd.

Stand van zaken

Potpourri I verlengt de termijn voor een (gerechtelijke) bemiddelingspoging van 3 naar 6 maanden. Het voorontwerp van Potpourri IV wil de dagvaardingstermijn voor de rechtbank van koophandel verlengen zodat de conclusie van verweerder reeds neerligt als de rechter op de inleidingszitting een verzoeningspoging of bemiddelingsvoorstel doet. De vraag rijst of in de toekomst volstaan zal worden met dergelijke detailwijzigingen. Of is er toch nog een 'grondige hervorming' op til?

Blik op de toekomst

De minister van Justitie lanceerde een oproep voor concrete voorstellen tot wijziging van de regelgeving rond bemiddeling. Verschillende suggesties kwamen hieruit naar voren. Sommigen hielden zelfs een fundamentele breuk in met het huidig wettelijk kader. Het valt op dat verplichte vormen van bemiddeling en financiële sancties in het vizier komen. Voorlopig werd nog geen officieel standpunt hierover ingenomen. Wel gaf de minister aan dat hij de rol van de federale bemiddelingscommissie wil versterken. Verder zou hij de mogelijkheden onderzoeken om de bemiddeling in bestuurszaken uit te breiden. Het systeem en de praktijk van de schikkingen worden ook geëvalueerd.

Besluit

Het ontbreekt niet aan goodwill om het gebruik van bemiddeling en alternatieve conflictoplossing te promoten vanuit justitie. Toch is er nog ruimte voor verbetering: 
 

  • Voldoende rekening houden met de eigenheid van een oplossingstraject (voor- en nadelen)
  • Streven naar evenwaardigheid van de verschillende trajecten
  • Het beschouwen van elke keuze voor een oplossingstraject als gerechtvaardigd
  • Meer focus op het bieden van kwaliteitsvolle oplossing op maat
  • Gelijke toegankelijkheid van oplossingstrajecten, ook op financieel vlak
  • Betere informatie en dienstverlening bij de keuze voor een oplossingstraject


Volgende vraag zou aan de basis moeten liggen: “Hoe kunnen we ervoor zorgen dat conflicten en conflictpartijen terechtkomen bij het voor hen meest geschikte traject om tot een oplossing te komen en hoe kunnen we de toegankelijkheid en de kwaliteit van dit traject bevorderen?”.



Bron: Wendy HENSEN, “Bemiddeling, potpourri & toekomstmuziek”, P&B 2016, afl. 4.

De volledige tekst vindt u in het Tijdschrift voor procesrecht en bewijsrecht (P&B). Klik hier voor meer informatie over het Tijdschrift voor procesrecht en bewijsrecht (P&B), alsook voor de abonnementsvoorwaarden.

Op Jura vindt u meer rechtsleer over bemiddeling.


Gepubliceerd op 09-11-2016

  73