Belgische class action: tien pijnpunten

Emilie De BaereAnne-Sofie MaertensKurt WillemsDe wet van 28 maart 2014 tot invoeging van de rechtsvordering tot collectief herstel in boek XVII van het Wetboek van economisch recht werd aangenomen met het oog op een betere en efficiëntere naleving en verdediging van consumentenrechten. Emilie De Baere, Ann-Sofie Maertens en Kurt Willems gaan na of de wetgever wel slaagt in dit opzet. Aan de hand van een aantal kritische bedenkingen leggen ze tien pijnpunten van de wet bloot. Hun bijdrage is verschenen in aflevering 326 van het Nieuw Juridisch Weekblad (NjW) van 16 september 2015.

Deze tien pijnpunten zijn:

  • Consumenten zijn voor het instellen van de rechtsvordering tot collectief herstel volledig afhankelijk van het initiatief van een groepsvertegenwoordiger; de huidige regeling lijkt overigens niet in overeenstemming te zijn met het gelijkheidsbeginsel; 
  • De ontvankelijkheidsfase van de collectieve geschillenprocedure is aan een te strak tijdschema gebonden, terwijl in die fase de rechter reeds belangrijke geschilpunten beslecht die het verdere verloop van de procedure bepalen maar ook een invloed hebben op de grond van de zaak én op de mogelijkheden tot het bereiken van een collectief akkoord; 
  • De belangen van de verraste consument zijn onvoldoende gewaarborgd bij een vooraf onderhandeld akkoord; 
  • De rechter heeft slechts een beperkte beoordelingsbevoegdheid omtrent de inhoud van het akkoord tot collectief herstel dat ter homologie wordt voorgelegd; 
  • Indien de rechter definitief weigert om het vooraf onderhandeld akkoord te homologeren, zal een collectieve geschillenprocedure moeten worden ingeleid, wil de collectieve procedure voortgang kunnen vinden; in dit geval voorziet de wet niet in een uitzondering op de verplichte onderhandelingsfase; 
  • De individuele consument is geen partij bij de procedure en zijn beslissing om al dan niet tot de groep te behoren is definitief; 
  • De rechtsvordering tot collectief herstel wringt met een aantal fundamentele principes van het gemene aansprakelijkheidsrecht; 
  • De wet is onduidelijk over de bescherming van de individuele groepsleden in het kader van de uitvoering van het gehomologeerde akkoord of van de beslissing ten gronde; 
  • Er is te weinig aandacht besteed aan het financieringsvraagstuk; een wetgevende tussenkomst lijkt noodzakelijk om een doelmatige afwikkeling van massaschade te garanderen; 
  • Waar een voorafgaande burgerlijke partijstelling belet dat men lid wordt van de groep in de collectieve procedure, tenzij men afstand doet van de burgerlijke partijstelling, geldt dit niet voor een voorafgaande individuele vordering bij een burgerlijke of arbitrale procedure.

 
De auteurs komen tot het besluit dat een consument op zijn hoede moet zijn. De consument moet in een vroeg stadium van de procedure beslissen of hij al dan niet wenst deel uit te maken van de groep, en of hij al dan niet gebonden wenst te zijn door de uitkomst van de procedure. Een aantal slordigheden en onduidelijkheden die in de wet zijn terug te vinden, maken die beslissing moeilijker. Het slachtoffer worden van een collectief schadegeval: het zal u maar overkomen.



De auteurs zijn advocaat. Kurt Willems is ook docent aan de KU Leuven.

Bron: Emilie DE BAERE, Ann-Sofie MAERTENS en Kurt WILLEMS, “Belgische class action. Tien pijnpunten”, NjW 2015, afl. 326, 522-535.

De volledige tekst vindt u in het Nieuw Juridisch Weekblad (NjW). Klik hier voor meer informatie over het Nieuw Juridisch Weekblad (NjW), alsook voor de abonnementsvoorwaarden.

NjW kan ook gelezen worden op smartphone en tablet. Wie al een abonnement heeft op de papieren versie geniet van een voordeeltarief. Klik hier voor meer informatie over NjW mobiel.

>>> Als u nu een jaarabonnement neemt op NjW ontvangt u gratis het volledige artikel van Emilie De Baere, Ann-Sofie Maertens en Kurt Willems in pdf-formaat. Zend hiervoor een e-mail met vermelding van alle vereiste contactgegevens voor de levering en facturatie van uw abonnement naar: njw@wolterskluwer.be.

De website van NjW: www.e-njw.be

Op Jura vindt u meer rechtsleer over class action.


Gepubliceerd op 16-09-2015

  142