Artificiële intelligentie in het recht: eerst stappen, dan lopen

Hoe zal de toenemende informatisering en de opkomst van legaltech het advocatenberoep veranderen? Over die vraag buigt de Franstalige advocatuur zich binnenkort op een studiedag. Daarbij zal ook aandacht worden besteed aan artificiële intelligentie. Maar gaat het dan over cyborgs of robots die de functie van de rechter overnemen? Kunnen advocaten hun intelligente en zelfdenkende digitale kantoorhulp een dossier toevertrouwen? Voorlopig gaat het zo hard niet. En we moeten het ook iets minder groots zien: artificiële intelligentie is een vlag die vele ladingen dekt. In de praktijk gaat het voorlopig eerder om intelligent zoeken. ‘First things first,’ zoals Johan Van Driessche, bestuurder IT van de Orde van Vlaamse Balies, zegt: ‘Eerst moeten we werk maken van de digitalisering van justitie, pas daarna kunnen we er intelligente algoritmen op loslaten.’

Annelien Keereman

Hieronder leest u een aantal quotes uit het artikel over artificial intelligence in De Juristenkrant. U kunt het volledige artikel lezen in nr. 339 van 7 december 2016 of via Jura.

Artificial intelligence[...]

Zal artificiële intelligentie ook een rol kunnen spelen bij geschiloplossing? We denken in die context ook even terug aan de enquête die Wolters Kluwer België en de KU Leuven een paar maanden geleden deden bij zowel burgers als advocaten en magistraten. Daaruit bleek dat het idee van een robotrechter zeker niet zomaar afgeschoten werd. Zelfs 8,4 procent van de rechters was van oordeel dat een robot objectiever recht zou kunnen spreken dan een magistraat. ‘Geschillenbeslechting is natuurlijk veel complexer dan compliance’, geeft Patrick van Eecke, professor IT-recht en advocaat, toe. ‘Eigenlijk staat er al twintig jaar een zeer profetisch artikel in de privacywet dat zegt dat niemand onderworpen kan worden aan een geautomatiseerd beslissingsproces, zonder dat er een individu - een rechter dus - het laatste woord over heeft. Een robotmagistraat mag misschien wel een beslissing voorstellen, maar de mens moet de eindbeslissing nemen. Dat artikel begint nu steeds relevanter te worden en is bovendien behouden in de nieuwe Europese privacywetgeving.’

[...] ‘Een aantal taken van de advocaat zullen vervangen worden door artificiele intelligentie. Het is dan aan de advocaat om zijn meerwaarde te blijven bewijzen. In complexe dossiers de rol van trusted advisor opnemen zal meer en meer aan belang winnen.’

[...]

OVB-bestuurder IT Johan Van Driessche: 'Als je projecten wil realiseren om informatie intelligent te laten verwerken, is het essentieel om die informatie ook digitaal te hébben, en dat laatste is binnen Justitie en ook bij de advocatuur nog altijd een pijnpunt. Daarom zetten we nu vooral in op digitale communicatie: papieren, analoge stromen vervangen door digitale, die we liefst ook intelligent maken. Bijvoorbeeld: waarom moet je een brief schrijven voor een tussenkomstmelding, als het vanuit je advocatensoftware gewoon met een druk op de knop zou kunnen, waarna bij voorkeur ook automatisch alle andere advocaten die in de zaak betrokken zijn in je systeem worden opgeladen. Dat is nog niet artificieel: dat is optimalisatie van workflows. De projecten e-box en e-deposit zijn dan ook essentieel.’

[...] ‘De meerwaarde van kennis verschuift van louter kennis naar wat je met die kennis doet. Die uitdaging gaat de advocatuur tegemoet, en dat uit zich op verschillende vlakken.’

[...]

Is de uitgeefwereld hiermee bezig? Voelt die de hete adem in de nek van Google en andere kapers op de kust? We vroegen het aan Chantal Vermeire, regional director strategy bij Wolters Kluwer. ‘Alle grote spelers zijn ermee bezig en AI laat ook andere spelers toe in de uitgeefwereld. [...]' ‘Op dit moment focussen we op intelligente rechtspraakverwerking. In België worden er jaarlijks een miljoen vonnissen geveld, waarvan wij er als marktleider een 5.000-tal publiceren, voornamelijk de ‘speciale gevallen’. Als je nagaat hoe we intelligente tools echt goed kunnen maken, moet je ook alle niet-speciale gevallen opnemen, de gewone algemene uitspraken die de bestaande rechtspraak bevestigen. AI helpt om binnen die massa aan data patronen te herkennen. Die patronen leveren inzicht, wat een stap verder gaat dan louter ‘zoeken’. De uitgeefwereld moet dus anders nadenken over informatie dan vroeger: AI-tools vragen de gebruiker om context en leveren handige verwijzingen binnen die context. Zo zal je jurisprudentie kunnen triëren op basis van verschillende parameters (rechtbank, vonnis, taalgebied…) maar steeds binnen een context gelijkaardig aan wat de gebruiker opgeeft.’

[...] 'Waar de advocaat vroeger de informatie vooral gebruikte als tekst, geeft AI-informatieverwerking hem nu inzicht. Dat is een grote stap voorwaarts.'

[...]

Het volledige artikel, met ook nog inbreng van de Californische Belg Pieter Gunst van Legal.io, kunt u lezen in De Juristenkrant (nr. 339 van 7 december 2016) of via Jura.

Gepubliceerd op 08-12-2016

  707