Annelies Wylleman: 'Het nieuwe goederenrecht speelt in op de noden van vandaag'

Uit De Juristenkrant nr. 408 van 29 april 2020

De Juristenkrant sprak met professor Annelies Wylleman over het nieuwe goederenrecht. 'Het nieuwe boek 3 is een mooie realisatie die leidt tot een volledige integratie van het goederenrecht en een grotere transparantie.'

Gepubliceerd op 11-05-2020

Ruth Boone

Een van de experten die door de Commissie Justitie van de Kamer werden geraadpleegd over de hervorming van het goederenrecht, is Annelies Wylleman. Naast professor aan de UGent is zij ook notaris. In die hoedanigheid beleeft ze extra drukke tijden. Niet alleen moest het kantoor volledig anders gaan werken door de coronamaatregelen, er was de laatste jaren ook een indrukwekkende hoeveelheid nieuwe wetgeving te verwerken, denken we maar aan het nieuwe erfrecht, huwelijksvermogens- en vennootschapsrecht, en de fiscale regelgeving. Daar komt nu het nieuwe goederenrecht bij. Maar ook professor Wylleman verwelkomt het nieuwe boek 3 met open armen.

Annelies Wylleman: 'Het huidige burgerlijk wetboek weerspiegelt niet de moderniteit van het goederenrecht. Denk aan het belang van onlichamelijke goederen. De rechtspraak heeft dan ook een heel belangrijke bijdrage geleverd aan de ontwikkeling van ons goederenrecht. Het nieuwe boek 3 brengt geen revolutie teweeg. De rechtspraak is erin geïntegreerd. Dat is bijvoorbeeld het geval bij burenhinder. Deze notie uit de rechtspraak is in het wetboek overgenomen, samen met de criteria die door de rechtspraak zijn ontwikkeld.’

[...]

'De nadruk ligt nog altijd op het numerus clausus-beginsel. De zakelijke werking wordt alleen aan die rechten gegeven die de wetgever als een zakelijk recht concipieert. De burger kan niet vrij zakelijke rechten in het leven roepen. Zo’n volledige vrijheid zou nadelen hebben, omdat er dan meer studie nodig is om de draagwijdte van elk contract in te schatten. Nu, binnen dat dwingende recht is er toch ook heel wat contractuele vrijheid gelaten. Ik denk dan aan de zakelijke genotsrechten zoals opstal en erfpacht. Die zakelijke rechten zijn erg belangrijk vanuit familiaal en economisch oogpunt.'

[…]

‘Ook belangrijk is de integratie in dit wetboek van de bepalingen over de kwaliteitsrekeningen van advocaten, notarissen, gerechtsdeurwaarders en makelaars. De gelden die op die rekening staan, behoren niet tot het eigen vermogen van de beroepsuitoefenaar.'

wylleman

Respect voor culturen

'De nieuwe regels over vruchtgebruik zullen tot meer billijkheid leiden. De bestaande regels werden opgesteld toen men gemiddeld maar 40 jaar oud werd. Nu, ook bij de nieuwe regels zijn wel wat kritische bedenkingen te maken: bij vruchtgebruik zou ik voor wat de verdeling van de kosten van grove herstellingswerken betreft, de rechter meer bevoegdheden gegeven hebben. De verhoudingen tussen de betrokkenen kunnen van geval tot geval erg verschillen. Ik zou de rechter meer variatiemogelijkheden gegeven hebben. Maar dat kan later hopelijk nog evolueren.’

[...]

'Wij Belgen zitten op de breuklijn van culturen, ons recht is een samensmelting daarvan. Het is logisch dat je aandacht hebt voor een andere cultuur en er ook respect voor hebt. In het erfrecht bijvoorbeeld hecht men in het noorden van het land meer aan de emotionele banden, terwijl het zuiden van het land meer hecht aan de bloedband. In ons Belgisch recht trachten we die opvattingen dan te verzoenen.’

  228